dziś chciałbym was zabrać do Mezopotamii. Choć prawda jest taka, że cały czas w niej jesteśmy. Jak to? I tu przybiega na pomoc definicja :-) :
Mezopotamia - starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu. Na obszarze tym w starożytności rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy).
Tak więc nie zabieram was do Mezopotamii, tylko do Babilonii. I znów definicja:
Babilonia - starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku.
Zaczynajmy więc. Historię Babilonii możemy podzielić na 3 okresy:
- Okres Starobabiloński (2005-1595 r. p.n.e.)
- Okres Średniobabiloński (II połowa, II tysiąclecia p.n.e.)
- Okres Nowobabiloński (I połowa, I tysiąclecia p.n.e)
Pokrótce opiszę każdy okres:
Okres Starobabiloński:
Królestwo Babilonii powstało ok. 1894 r. p.n.e., kiedy szejk* jednego z plemion amoryckich Sumu-abum przejął kontrolę nad miastem Babilon. Ok. 1880 r. p.n.e. tron objął następca Sumu-abuma, Sumu-la-El, który rozpoczął ekspansję terytorialną zajmując miasto Kisz. I przez następne lata południowa Mezopotamia była podzielona na szereg państewek rządzonych przez władców o amoryckim rodowodzie. Największy zasięg terytorialny i znaczenie osiągnęła Babilonia w czasie panowania Hammurabiego (1792–1750 p.n.e.), zajmując całą Mezopotamię i dominując gospodarczo i kulturowo w regionie. To właśnie jego powinniście zapamiętać najbardziej. Zapamiętać z m.in. z
"kodeksu prawnego"
Mapa Babilonii w czasach Hammurabiego:
*- powszechnie stosowane określenie arabskiego władcy (plemienia lub terytorium).
Okres Średniobabiloński:
W roku 1595 p.n.e. hetycki król Mursilis I najeżdża Babilon, a zniszczone państwo zajmują Kasyci. Około roku 1126 p.n.e. Nabuchodonozor I wypędza Elamitów z Babiloni.
Babilonia za panowania Kasytów:
Okres Nowobabiloński:
Panowanie Nabuchodonozora I na krótko przywróciło potęgę Babilonii. Po jego śmierci kraj pogrążył się w "wiekach ciemnych". W IX w. p.n.e. Babilonia popadła w zależność od Asyrii, której władcy wielokrotnie łupili tę bogatą krainę. W roku 626 p.n.e. Babilon zrzucił jarzmo asyryjskie i powstało państwo nowobabilońskie rządzone przez chaldejskiego króla Nabopolassara. W 609 p.n.e. odrodzona Babilonia zniszczyła wraz z Medami królestwo asyryjskie. Największy rozwój Babilonii miał miejsce za panowania króla Nabuchodonozora II (604–562 p.n.e.). Jeszcze jako następca tronu Nabuchodonozor pobił wojska egipskie, broniące leżącej nad Eufratem twierdzy Karkemisz w Syrii (607–605 p.n.e.), zapewniając tym samym panowanie Babilonu nad Syrią i Fenicją. Za jego panowania prawie wszystkie terytoria należące do Asyrii zostały wtedy włączone do Babilonii. Panował prawie nad całą Mezopotamią skąd nazwa posta. Zorganizował on też kilka wypraw wojennych dla podbicia Egiptu, czego nie udało mu się jednakże dokonać. W 586 roku p.n.e. tłumi powstanie w Judei. Za panowania Nabuchodonozora II odbudowano z rozmachem stolicę Babilon. W mieście postawiono wiele imponujących budowli
m.in. zespół pałaców królewskich, razem z jednym z 7 cudów świata (Wiszące Ogrody)
Państwo nowobabilońskie nie istniało jednak długo. Panująca dynastia królewska została w roku 556 p.n.e. obalona wskutek przewrotu pałacowego (ostatnim królem był Nabonid), a już w 539 p.n.e. Babilonia dostała się we władanie króla Persji Cyrusa II Wielkiego (558–529 p.n.e.) i stała się na 200 lat prowincją Persji. Samo miasto Babilon zostało w następnym roku zniszczone przez pożary, w których poniosły śmierć setki mieszkańców, a tamtejsze "wiszące ogrody" zostały strawione bezpowrotnie przez ogień.
Religia i mitologia:
Religia babilońska miała charakter politeistyczny. Wiele elementów zaczerpnęła z religii sumeryjskiej, którą wzbogaciła o własny element semicki. Pierwotnie kult polegał na oddawaniu czci bogom płodności, z czasem obrzędy religijne urozmaiciły się. Praktyki religijne polegały głównie na składaniu ofiar. Bogami religii babilońskiej, opartej na tradycjach Sumeru i Akadu, były siły przyrody np. woda, burza, słońce, księżyc. Babilończycy wyobrażali sobie Ziemię jako nieruchomą i umiejscowioną w środku wszechświata. Środek świata miał znajdować się w Babilonie. Wypukły kształt Ziemi miał rozgraniczać znajdujące się w jej wnętrzu pałac zmarłych i podziemny ocean od sklepienia niebieskiego w postaci klosza, po którym Słońce odbywało swoją wędrówkę w dzień, a Księżyc, gwiazdy i planety nocą. Babilończycy, jako pierwsi, wprowadzili podział roku na tygodnie.
Kodeks Hammurabiego:
Tekst ze steli pozbawiony wyróżnień i punktów, a przez to faktycznie niemający charakteru kodeksu, we współczesnych przekładach dzieli się na trzy części: wstęp, właściwe przepisy prawne z 282 paragrafami oraz epilog zawierający sankcje prawne.
Kodeks unifikował i systematyzował obowiązujące prawa z wielu dziedzin. Zawierał przepisy prawa karnego, prywatnego oraz procesowego. Znaczna część spisanych praw dotyczyła kwestii ochrony majątku oraz spraw rodzinnych (np. rozstrzygnięć w sprawach dziedziczenia, przynależności dzieci, zdrady małżeńskiej). Wiele miejsca poświęca się też problemom handlowym, kredytom, umowom, odpowiedzialności z tytułu wynagrodzenia szkody. Uwzględniono także podstawowe ceny towarów i usług. Opisano procedurę postępowania sądowego oraz wymieniono przestępstwa i odpowiednie dla nich kary.
Teraz podam przykłady praw:
§ 1 Jeśli ktoś kogoś oskarżył i rzucił nań podejrzenie o zabójstwo, zaś tego mu nie udowodnił, ten, kto go oskarżył, poniesie karę śmierci.
§ 22 Jeśli obywatel rabunku dokonał i został złapany, człowiek ten zostanie zabity.
§ 128 Jeśli obywatel żonę sobie wziął, a umowy z nią nie zawarł, kobieta ta nie jest jego żoną.
§ 153 Żona, która dla poślubienia drugiego mężczyzny kazała zabić swego męża, ma zostać wbita na pal
§ 195 Jeśli syn ojca swego uderzył, rękę utną mu.
§ 196 Jeśli obywatel oko obywatelowi wybił, oko wybiją mu.
§ 197 Jeżeli kość obywatel złamał, kość złamią mu.
§ 198 Jeśli wyrwał oko poddanego albo złamał kość poddanego, zapłaci jedną minę srebra.
§ 199 Jeśli wyrwał oko niewolnika innej osoby albo złamał kość niewolnikowi innej osoby, zapłaci połowę ceny jego kupna.
§ 200 Jeśli obywatel ząb obywatelowi równemu sobie wybił, ząb wybiją mu.
§ 221 Jeśli lekarz kość obywatela złamaną wyleczył lub mięsień bolący uzdrowił, ranny lekarzowi 5 szekli srebra da. (1 szekiel to około 10,5g.)
§ 218 Jeśli lekarz obywatelowi operację ciężką nożem z brązu wykonał i spowodował śmierć obywatela lub łuk brwiowy obywatela nożem z brązu otworzył i oka obywatela pozbawił, rękę utną mu.
§ 229 Jeśli budowniczy wybudował komuś dom, a dzieła swego nie wykonał trwale i dom, który wybudował, zawali się i zabije właściciela, budowniczy poniesie karę śmierci.
A oto tabliczka z prologiem Kodeksu Hammurabiego
To na tyle dzisiaj. Jak dobijecie 220 wyświetleń (jest aż 211) to opiszę jeszcze sztukę Babilonu. Zapraszam na facebook'a do polubienia mojej strony, abyście wszystkie informacje mieli na bieżąco (https://web.facebook.com/historiawczorajidzis/?ref=hl).
Pozdrawiam
Karol
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz